حرد ( harad ) ا . ع . بيمارى در دست و پاى شتر . و خشك گرديدن پيهاى دست شتر از اثر زانوبند تا در رفتار دست بر زمين كوبد . حرد ( harad ) و ( hard ) ا . ع . خشم و غضب . حرد ( harad ) و ( hard ) م . ع . حرد حردا و حردا ( از باب سمع و ضرب ) : خشم گرفت و غضب كرد . حرد ( hared ) ص . ع . خشمگين و غضبناك . و مانده شدهء از سنگينى زره . و زه كمانى كه بعض از تارهاى آن درازتر از بعضى بود . حرداء ( hard ' ) ص . ع . مونث احرد يعنى ستور مبتلا به بيمارى حرد . حرداء ( hard ) ا خ . ع . لقب است مر يكى از تازيان را . حرداء ( horad ' ) ع . ج . حريد . حردان ( hard n ) ص . ع . غضبناك و خشمناك . حردب ( hardab ) ا . ع . دانهء تاجريزى . حردبة ( hardabat ) ا . ع . خفت و سبكى . و ابو حردبة ا خ : از دزدان عرب بود . حردة ( herdat ) ا . ع . پاره‌اى از كوهان . و رودهاى شتر . و ا خ : شهرى بر ساحل درياى يمن . حردمة ( hardamat ) م . ع . حردم فى الامر حردمة : لجاجت و ستيزگى نمود در آن كار . حردون ( herdavn ) ا . ع . حرذون . مر . حرذون . حردى ( hordiy ) و حردية ( hordeyyat ) ا . ع . نى و يا دستهء نى كه بر آن گياه بردى پيچيده بر ديوار بىپهنا بندند . و دستهء كه به روى تيرهاى سقف اندازند . ج : حرادى . حرذمة ( harzamat ) م . ع . لعنت كردن بهر كس . و پر كردن ظرف . حرذون ( herzavn ) ا . ع . سوسمار نر . يا جانورى شبيه بحرباء كه در نواحى مصر خيزد . حرز ( harz ) م . ع . نگاه داشتن و نگاهبانى كردن ، و هو ابدال حرس ( و الفعل من نصر ) . حرز ( herz ) ا . ع . تعويذ . ج : احراز . و پناه‌گاه و جاى استوار و حرز الظهر : پشت مهره ، و حرز حريز : پناه‌گاه نيك استوار . حرز ( haraz ) ا . ع . آنچه بدان گرو بندند و آن جوز تراشيدهء هموار باشد كه كودكان بدان بازى كنند . و هر چيز نگاهداشته شده و بازداشته شدهء از غير . ج : احراز . المثل : و احرزى و ابتغى النوافلا يريد و احرزاه فحذف الهاء در حق كسى گويند كه بمطلوب رسيده بطلب زياده از آن پردازد و مطلوب هم از دست وى بيرون رود . حرز ( haraz ) م . ع . حرز فلان حرزا ( از باب سمع ) : بسيار پرهيزگار گرديد فلان . حرزات ( haraz t ) ع . ج . حرزة . حرزة ( harazat ) ا . ع . برگزيدهء مال و بهترين آن . ج : حرزات . الحديث لا تأخذوا من حرزات اموال الناس شيئا اى من خيارها . حرزقة ( harazaqat ) ا . ع . تنگى و حبس . حرزقة ( hazaqat ) م . ع . حرزقه حرزقة : حبس كرد او را و تنگ گرفت بر وى . حرس ( hars ) ا . ع . روزگار . ج : احرس . و عشنا بذاك حرسا اى دهرا . حرس ( hars ) م . ع . حرسه حرسا و حراسة ( از باب نصر ) : نگاهبانى كرد او را . و حرس الشيئئ حرسا ( از باب ضرب ) : در شب دزديد آن چيز را . حرس ( hers ) ا . ع . محافظت و نگاهبانى . حرس ( haras ) ا . ع . حرس السلطان : نگهبانان درگاه سلطان . حرس ( haras ) م . ع . حرس حرسا ( از باب سمع ) : زيست كرد هنگام درازى . حرس ( haras ) و حرسة ( harasat ) ص . ع . ج . حارس . حرسم ( harsam ) ا . ع . گوشه . حرسم ( hersem ) و ( hersam ) ا . ع . زهر و مرگ . حرسى ( harasiy ) ا . ع . يك مرد نگاهبان سلطان . حرش ( harc ) ا . ع . نشان . و جماعت . ج : حراش . و شكار سوسمار . حرش ( harc ) م . ع . حرش الضب حرشا و تحراشا ( از باب ضرب ) : صيد كرد سوسمار را . و حرش فلانا : خراشيد فلان را . و حرش جاريته : گائيد كنيزك خود را كه ستان خفته بود . حرش ( horc ) ص . ع . ج . احرش و حرشاء . حرش ( harac ) ا . ع . درشتى . حرش ( harac ) م . ع . حرش حرشا ( از باب سمع ) : درشت و خشن گرديد . حرش ( harec ) ا . ع . جماعت يق عنده حرش من عيال و كرش اى جماعة . و نيز حرش : كسى كه چشمش خواب نرود و يا از گرسنگى خواب نرود . حرش ( horoc ) ع . ج . حريش . حرشاء ( harc ' ) ا . ع . گياهى . و خردل‌برى . حرشاء ( harc ' ) ص . ع . ناقة حرشاء : ماده شتر گرگين . و حية حرشاء : مار